Anonim kedi, kaplana eş değer!

Birlikte ve grup içinde hareket etmenin sosyal davranış üzerine etkisini düşündünüz mü hiç?

Grup içinde sergilediğiniz bazı davranışlar, verdiğiniz bazı kararlar, oyladığınız bazı görüşler yalnız olsaydınız da öyle mi olurdu sizce?

46C9D8AF-D02E-402D-AD35-CF7F3EA0AB02

Kimliksiz olmanın, anonimlik maskesi altında olmanın verdiği hisle sosyal davranışların normalde olduğundan farklı sınırlara ulaştığını biliyoruz. Okuduğum bir çalışmanın özet sonuçlarını paylaşacağım.

Gustave Le Bon, Kitlelerin Psikolojisi adı kitabında linç gruplarının gösterdikleri saldırgan ve ahlaksızca davranışların bireyin ahlak anlayışına ve denetimine zarar vererek yayıldığını savunmuş. bu bozulma sonucu da kişiler normalde asla cesaret edemeyecekleri davranışlara soyunmuşlar.

Sosyal psikologlar tarafından, bu tezi destekleyen bir çok çalışma yapılmış ve “Kimliksizleşme” denen kavram üretilmiş.
Bireylerin kişisel kimliklerini önemsizleştirerek sorumluluk duygularını azaltan, olağan tavrının dışına kolaylıkla çıkabilmesini karşılayan bir kavram.

Buradaki uyum sağlama davranışını artıran iki etken var; grubun büyüklüğü ve anonim kimlik.

Konuyla ilgili yapılmış ünlü bir çalışma var; Zimbardo Deneyi. Ünlü hapishane deneyinden bahsetmiyorum. o biraz Milgram Deneyi’ne benziyor.
Bahsedeceğim deneydeki ölçüm ise otoriteye değil, gizlenmiş kimliklere bağlı davranış.

Dört üniversite öğrencisinden oluşan kadın grupları oluşturuluyor. Katılımcılar bir öğrenme deneyine katıldıklarını düşünüyorlar. Bir başka kız öğrenciye elektrik şoku vermeleri gerekiyor.

EE46B17D-9661-401C-A6FC-22DF8A79D491

Grupların yarısı vücutlarını ve yüzlerini örten kostümler giyiyorlar, başlıklar takıyorlar. İsimleri telaffuz edilmiyor.

Diğer yarısı ise kendi kıyafetleri ile kalıyorlar, yakalarına kimlik kartları takıyorlar ve birbirlerine tanıştırılıyorlar.

İki gruptan da kız öğrenci hata yaptığı zaman önlerindeki şok düğmesine basmaları isteniyor.
– Öğrenciye elbette şok verilmiyor. –

Deney sonucunda, bireyselleştirilmiş grubun, anonim grubun yarısı kadar şok uygulayabildiği görülüyor.

13D7D8A2-FB48-4A41-B467-8F28883A04CE

Başka bir deneyde ise, çocuklardan cadılar bayramı ziyaretleri yapmaları isteniyor. Çocukların bazıları isimleri bilinerek bazıları bilinmeden sadece tek bir şeker alabilecekleri iznini veren bir kadın tarafından içeri alınıyor. Kadın sonra çocukları, ekstra şeker alabilecekleri şekilde yalnız bırakıyor.

Deney sonucunda, anonim çocuklar, kimlikleri belirgin çocuklardan anlamlı oranda daha fazla şeker alıyorlar.

Fakat çalışmaların tamamen grup ya da anonimlik etkisine bağlanamayacağı bir faktör de keşfediliyor;

Giyilmiş kostümler ve bunların vermiş olduğu etki.

Her iki deneyde de kullanılan giysilerin başlıklı, pelerinli, korkunç denebilecek şekil ve ölçülerde olması; saldırgan ve olumsuz anlamlar taşıdığı için bu davranışları teşvik ediyor olabilir deniyor. Yani kostümler anonim kimlik sağlamanın yanısıra bazı davranışları da tetikliyor olabilir düşüncesi doğuyor.

Bunun üzerine kostümler çeşitlendiriliyor;
Ku Klux Klan kostümü, hemşire üniforması ve deneklerin kendi kıyafetleri.

Çalışmanın dikkate değer sonucu; Klan kostümlü katılımcılar en fazla şoku uygularken hemşire üniformalı katılımcıların kendi kıyafetleri ile katılanlardan dahi az şok uygulamış olması.

B24CDDF0-86E0-4407-BBC9-AB39D1CB8E65

Yani anonimlik saldırganlığı mutlaka artırmayabilir, bazı sosyal normların varlığı da sözkonusu.
Grubun büyüklüğü ve anonimlik bir anlamda kamusal kimlikleri de pekiştiriyor gibi görünüyor diyorlar. Kişiler hemşire üniforması içindeyken şok vermekten kaçınan bir davranış sergilediler çünkü.

Anonim kimlik ve bunun etkilerinin en net gözlemlenebildiği ortamda yazıyoruz, internette. Bir sosyal deneyin pekala konusu olabiliriz buradaki halimiz ile. Birinin lincine katılmadaki isteklilik ve üslubumuz, belirgin kimliklerimiz ile gösterdiğimiz davranışlarla kıyaslansa en az bu bilimsel deneyler kadar çarpıcı sonuçlarla karşılaşacağımızdan eminim. Siz?

Anonim kedi, kaplana eş değer!” için bir yorum

Bir Cevap Yazın

Aşağıya bilgilerinizi girin veya oturum açmak için bir simgeye tıklayın:

WordPress.com Logosu

WordPress.com hesabınızı kullanarak yorum yapıyorsunuz. Çıkış  Yap /  Değiştir )

Google fotoğrafı

Google hesabınızı kullanarak yorum yapıyorsunuz. Çıkış  Yap /  Değiştir )

Twitter resmi

Twitter hesabınızı kullanarak yorum yapıyorsunuz. Çıkış  Yap /  Değiştir )

Facebook fotoğrafı

Facebook hesabınızı kullanarak yorum yapıyorsunuz. Çıkış  Yap /  Değiştir )

Connecting to %s

%d blogcu bunu beğendi:
search previous next tag category expand menu location phone mail time cart zoom edit close