Sonsuza uzanan kadınlar; bir dönemin ilham perileri

John Berger okudunuz mu hiç?

Muhteşem kitapların sahibi İngiliz yazar ve sanat eleştirmeni. Görsel sanatlarla uğraşanlar için başucu kitabı denecek eserlerin yaratıcısıdır ve fakat bugüne dek yazdıkları ile yetinmek zorundayız çünkü geçen sene aramızdan ayrıldı.

Ben bugün kadın resimlerinden bahsedeceğim için bu konuda filozofvari fikir ve görüşleri olan müthiş adam Berger ile başlamak istedim. “Görme Biçimleri” adlı nefis kitabında şöyle bir bölüm var;

Resimlerde ayna çoğu zaman kadınların kendilerine duydukları hayranlığı anlatan bir simge olarak kullanılmıştır. Ne var ki bu bi yalancılıktır çünkü burada ortaya koyduğu ahlaksal görüşe çoğu zaman ressamın kendisi katılmamaktadır.

Çıplak kadın resmi yapılıyordu çünkü çıplak kadına bakmaktan zevk duyuluyordu; kadının eline bir ayna veriliyordu ve resme “Kendine Hayranlık” deniyordu. Böylece çıplaklığı zevk için resme geçirilen kadın ahlak açısından suçlanıyordu.

Oysa aynanın işlevi çok daha başkaydı. Ayna, kadının kendisini her şeyden önce ve her şeyden çok seyirlik bir şey olarak gördüğünü anlatmak için konuyordu resme.”

C6CD8A12-9ADB-454C-A77A-4B66DA0EC1AF.jpeg

Öteden beri kadın resimleri bende uzun uzun inceleme isteği uyandırdı. Hangi döneme, hangi akıma, hangi görüşe ait olursa olsun; ister hüzün, ister mutluluk, ister erotizm, ister masumiyet içersin hep incelemeye değer oldular gözümde.

Aşağıda kadın portrelerinden oluşan kronolojik bir derleme bulacaksınız. Devamını düşündüğüm bir seri bu. Minik satır altlarının yanısıra nerede sergilendiklerini de belirttim.

Bazı kadınlar çok güzel, bazı kadınlar çok tatlı, bazıları tanımlanamayan bir şeylerle karakterize. Sanıyorum ki siz de benim kadar zevk alacaksınız.

Portrait of a Woman

3.yy ait bu portre Kahire’nin Fayum Vadisi’nde bulunmuş. Şaşırtıcı olan kısmı ise kadının çağına göre müthiş modern görüntüsü.
Yeri: Musée du Louvre / Paris

3E6206D6-31C2-47B8-8FE2-E5DCA8F0EC9A

Mona Lisa / Leonardo da Vinci

Ünü kendini aşmış bir model, Monalisa! Fazla ünlü, bence çok da irdelemeye gerek yok. Kimdir? Gülüyor mu, ağlıyor mu, dudakları aslında bir kadının sırtından mı ilhamlı? Tartışılıyor ve hep de tartışılacak.
Yeri: Musée du Louvre / France

C7D70147-E263-42F1-B3EB-C7684A56BB71

Portrait of Lucina Brembati / Lorenzo Lotto

Döneminin cüretkarlarından. Üzerindeki pahalı eşyalar da soyluluğunun göstergesi. Parmağının üzerindeki ay ve elini tutuş şekli de hamileliğini simgeliyor denir.
Yeri: Accademia Carrara di Belle Arti / Italy

5F7B93B9-5434-4877-8DD8-A732BFB5B7B3

Self Portrait at the Easel / Sofonisba Anguissola

Sanatçı, hayatı boyunca bir çok otopartre yapmış. Bunun önemi ise, şövale önünde bir kadını ilk kez resmeden bir tablo olması.
Bu güzel bakışlardaki kendine güvenin de haklı bir sebebi olduğu söyleniyor. Anguissola, Roma’da Michelangelo ile tanışmış. O da kendisine hayranlığını dile getirmiş ve birkaç resmini istemiş.
Bu bakışlar o gururlu bakışlar.
Yeri: Muzeum Zamek, Polland

3D0A6EFE-3D53-4DCA-B71C-7F70D2C65454

Girl with Pearl Earring / Jan Vermeer

Resimde müthiş bir çekicilik ve gizem var. O dönemde “tronie” denen akımı temsil ediyor, bir tür kadın başının incelenmesi.
Modelin omzunun üzerinden gelen bakış Vermeer’in karakteristiği.
Yeri: Mauritshuis Museum, Holland

A41B5A29-DD1B-416A-936B-903F12490F03

The Girl with the Red Hat / Jan Vermeer

Aynı “İnci Küpeli Kız” resmindeki gibi göz alıcı bir kıyafet ve açık dudaklarıyla omzunun üzerinden bakan bir genç kızın yüzü ışık saçıyor.
Yeri: National Art Gallery, Washington

A289C00A-0F80-4886-BAD4-C23C63D983F1

Young Woman With Macaw / Giovanni- Battista Tiepolo

Edindiğim bilgiye göre, bu dönemin modası olan papağanlı kadın portreleri; sıradışı, savurgan ve ahlaki açıdan çökmüş yaşam tarzlarının eşlik ettiği cinsel alışkanlıkların ifadesi imiş.
yeri: Ashmolean Museum, England

E00B8236-C904-4CB1-8563-EBD0F72993E7

Self-portrait in a Straw Hat / Elisabeth Le Brun

Favorilerimden olan bu güzel kadın, çok şık ve çağdaş. Fransız Devrimi’nin 10 yıl kadar öncesinde yapılmış üstelik.
Yeri: National Gallery, England

D78B1E73-9309-4294-B5B1-A5BBA8F5BC12

Portrait of a Young Woman / Franz Seraph Stirnbrand

Modelin teninin pürüzsüzlüğü ressamın gerçekçilik iddiasında olmadığının ifadesi gibi.
Özel koleksiyon.

BFEDE016-C881-4CE2-91EA-ECC0C1217C6B

Proserpine / Dante Gabriel Rossetti

Bir diğer favorim. Mitolojik Proserpine, Bereket Tanrıçası Ceres’in güzel kızı imiş. Yeraltı dünyasının tanrısı Pluto, kıza aşık olmuş ve kaçırmış. Ceres ve Pluto arasındaki anlaşmaya göre eğer Proserpine tutsaklığı boyunca bir şey yemez ise serbest kalacakmış. Ama dört nar tanesine yenilmiş ve her sene dört ay Pluton’un tutsağı olarak yer altında onunla yaşamış. Bu resim de onun tutsaklık günlerine ait bir mutsuzluk ifadesi.
Yeri: Brimingham Museum, England

D71992E9-8984-4DDA-A81D-228AF38B05E0

Woman in Black Hat / Kees van Dongen

Ressam, Alman Eksresyonistlerden “Die Bricke” grubuna dahil. Parlak renkler ve aşırı duygusallıkla karakterize edilirmiş grubun eserleri.
Yeri: Hermitaj Museum, Russian

160C11F9-F394-4A39-8984-195B41D108E8

Portrait of Mademoiselle Chanel / Marie Laurencin

Bu resim ünlü modacı Coco Chanel. Laurencin de döneminin sosyete portrecisi. Coco resmi ısmarlamış ama kendine yeterince benzetmemiş ve almayı reddetmiş.
Yeri: Musée de l’OrangerieFrance.

635A41B8-BB10-4DEB-A549-488AF973FB6F

Dama de Blanco / Frida Kahlo

Kahlo, kardeşi Christina’nın bu portresini ilk ressamlık yıllarında yapmış. Sonraki yıllarda, sözkonusu kardeşin Frida’nın sadakatsiz eşi Diego ile ilişkisi olduğunu biliyoruz. Böyle kardeş olmaz olsun diyerek konuyu sanat dışı çerçeveye çekiyorum:)
Özel koleksiyon.

D8CDE2D7-5658-4530-81E6-099F132D12C1

Görülüyor ki tüm resimler dönemiyle müsemma. Kendi çağı içinde sansasyonel olarak nitelenmiş bir resim, günümüz koşullarında belki sıradan bile değil. Hiperrealist akımların kendini göstermeye başladığı modern dönemde benim için fırça darbesi ve ışığın önemi sözcüklere sığdıramayacağım kadar büyük.

Devamını da yazmayı düşündüğüm bu seriden sonraki derleme, portre olmayan kadın resimleri olacak.

O zamana kadar sanatla kalınız efendim. Sanat iyileştirir.

Sonsuza uzanan kadınlar; bir dönemin ilham perileri” için 2 yorum

  1. Yeni yılda sağlık, mutlulu ve başarılar diliyorum. Eski şablon daha iyiydi sanki.Eliniz değerse benim şablonuma da bir el atsanız.

    Liked by 1 kişi

    1. Merhaba, ben de size mutlu bir yıl dilerim:) Geçen gün iletişim bölümünden yazmıştınız. Sizi cevapladım ama sanıyorum ulaşmamış:) Şablonumu başlangıçtan beri hiç değiştirmedim ben. Hangi kısmı farklı görüyorsunuz? Kontrol edeyim söylerseniz.

      Beğen

Bir Cevap Yazın

Aşağıya bilgilerinizi girin veya oturum açmak için bir simgeye tıklayın:

WordPress.com Logosu

WordPress.com hesabınızı kullanarak yorum yapıyorsunuz. Çıkış  Yap /  Değiştir )

Google fotoğrafı

Google hesabınızı kullanarak yorum yapıyorsunuz. Çıkış  Yap /  Değiştir )

Twitter resmi

Twitter hesabınızı kullanarak yorum yapıyorsunuz. Çıkış  Yap /  Değiştir )

Facebook fotoğrafı

Facebook hesabınızı kullanarak yorum yapıyorsunuz. Çıkış  Yap /  Değiştir )

Connecting to %s

%d blogcu bunu beğendi:
search previous next tag category expand menu location phone mail time cart zoom edit close